فایل - مقاله

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

2265896-914765دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
دانشکده علوم زراعی
پایان نامه
برای اخذ درجه کارشناسی ارشد در رشته حشره شناسی کشاورزی
عنوان:
سنجش سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول ، فنپروپاترین روی شپشک آردآلود مرکبات Planococcus citri و کفشدوزک شکارگر آن montrouzieri Cryptolaemus

اساتید راهنما:
دکتر بهنام امیری
دکتر محمد رضا دماوندیان
محقق:
مریم احمدی
بهمن
1390
چکیده:
شپشک آردآلود مرکبات یکی از آفات کلیدی مرکبات می باشد. سابقه نسبتا” طولانی کاربرد سموم شیمیایی علیه این آفت، پدیده مقاومت آفت نسبت به آفت کشها و اثرات مخرب زیست محیطی نیاز به روشهای جایگزینی که فاقد اثرات نامطلوب یاد شده باشد را توجیه می کند. در این مطالعه اثر سمیت تنداکسیر (عصاره فلفل تند)، پالیزین (صابون حشرهکشی)، سیرینول (عصاره سیر)، فنپروپاترین و در آزمایشی جداگانه افزودن سینرجیست برتر به سموم فوق به منظور کاهش غلظت سموم، مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی از کدوی حلوایی و جوانه سیب زمینی برای پرورش شپشک آردآلود مرکبات استفاده شد و مراحل زیستی شپشک آردآلود تحت تاثیر غلظت های مختلف سموم مورد استفاده قرار گرفت و تلفات بعد از 96،72،48،24، ساعت شمارش گردید در این آزمایش در کاربرد حداکثر دز مصرفی روی پوره سن 2 شپشک آرد آلود مرکبات میزان تلفات ایجاد شده برای تنداکسیر و پالیزین در ppm 3000 به ترتیب 93/2 ± 96/90 و 92/1 ± 16/89 درصد و برای سیرینول در ppm3500، 11/1 ± 11/87 و برای فن پروپاترین درppm 1000، 88/3 ± 97/80 ارزیابی شده است. آزمایش دیگری روی پوره سن 3 انجام گرفت که میزان مرگ ومیر برای تنداکسیر و پالیزین در بالاترین غلظت (ppm 4000)، به ترتیب 93/2 ± 44/89 و 92/1± 38/81 درصد و برای سیرینول در بالاترین غلظت (ppm5000 (، 21/1 ± 05/78 درصد و برای فن پروپاترین در بالاترین غلظتppm) 1000)، 8/1 ± 01/79 ارزیابی شده است. نتایج بدست آمده از آزمایشات انجام گرفته روی پوره سن 1 و حشره کامل نشان می دهد که کمترین دز مصرفی روی پوره سن 1 بیشترین مرگ ومیر را داشته و بیشترین دز مورد استفاده از سموم گیاهی، هیچ تاثیری روی حشره کامل نداشته است و در اثربخشی فنپروپاترین روی حشره کامل 18/1 ± 98/70 درصد تلفات به ثبت رسیده است. در آزمایشی جداگانه تاثیر پذیری سینرجیست با افزودن به سموم فوق مورد بررسی قرار گرفت که میزان تلفات در بالاترین دز تند اکسیر و پالیزین (ppm1500) که 59/2 ± 44/94 و 29/3 ± 66/86 درصد و در بالاترین غلظت برای سیرینول (ppm2500)، 60/3 ± 33/83 درصد و در بالاترین دز فن پروپاترین (ppm 500)، 10/2 ± 22/77 ارزیابی شد آزمایشات انجام گرفته در سطح 1% اختلاف معنی داری با شاهد مشاهده می شود. این تحقیق در راستای تاثیر پذیری سموم مورد استفاده روی کفشدوزک montrouzieri Cryptolaemus نیز مورد بررسی قرار گرفت که سموم گیاهی فوق هیچ تاثیر سوئی روی کفشدوزک نداشته است ولی در مقابل فن پروپاترین در بالا ترین دز استفاده شده 70- 66 درصد تلفات را به همراه داشت.
کلمات کلیدی: پالیزین، سیرینول، تنداکسیر، فنپروپاترین، سینرجیست برتر، Planococcus citr، montrouzieri Cryptolaemus
فهرست مطالب
TOC \o “1-3” \h \z \u فصل 1: مقدمه PAGEREF _Toc316678313 \h 11-1- کلیات و اهداف PAGEREF _Toc316678314 \h 2فصل 2: بررسی منابع PAGEREF _Toc316678315 \h 42-1- شپشک‌های آردآلودآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678316 \h 52-1-1- مناطق انتشار و موقعیت جغرافیایی شپشک آردآلود مرکبات در جهان و ایران PAGEREF _Toc316678317 \h 52-1-2 میزبان های شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678318 \h 72-1-3 کلیاتی از مورفولوژی و بیولوژی شپشک آردآلود مرکبات(P. citri) PAGEREF _Toc316678319 \h 82-1-4- زمستان گذرانی شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678320 \h 102-1-5- -نحوه خسارت آفات روی مرکبات PAGEREF _Toc316678321 \h 112-2- روشهای کنترلی شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678322 \h 122-2-1- کنترل بیولوژیکی PAGEREF _Toc316678323 \h 132-2-2- کنترل شیمیایی PAGEREF _Toc316678324 \h 152-2-3 کنترل توسط سموم گیاهی PAGEREF _Toc316678325 \h 152-3- آزمایشات زیست سنجی انجام شده بر روی شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678326 \h 162-4- آزمایشات زیست سنجی انجام شده با حشره کشهای مورد بررسی PAGEREF _Toc316678327 \h 21فصل 3: مواد وروشها PAGEREF _Toc316678328 \h 243-1- پرورش شپشک آردآلود مرکبات و کفشدوزک کریپتولموس: PAGEREF _Toc316678329 \h 253-2- تعیین محدوده غلظت ها: PAGEREF _Toc316678330 \h 263-3- غلظتهای تعیین شده سموم مورد استفاده برای پوره سن 2: PAGEREF _Toc316678331 \h 273-4- غلظتهای تعیین شده سموم همراه با سینرجیست برتر برای پوره سن 2: PAGEREF _Toc316678332 \h 273-5- غلظتهای تعیین شده سموم مورد استفاده برای پوره سن3 : PAGEREF _Toc316678333 \h 283-6- طرح آزمایش: PAGEREF _Toc316678334 \h 293-7- طرح پایه و تجزیه وتحلیل آماری: PAGEREF _Toc316678335 \h 31فصل 4: نتایج PAGEREF _Toc316678336 \h 324-1- اثر سمیت تنداکسیر، سیرینول، پالیزین و فنپروپاترین بر روی پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678337 \h 334-2- اثر سمیت تنداکسیر، سیرینول، پالیزین و فنپروپاترین با افزودن سینرجیست برتر بر روی پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678338 \h 394-3- بررسی سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول و فنپروپاترین روی پوره سن 3 شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678339 \h 454-4- بررسی سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول و فنپروپاترین روی پوره سن 1 شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678340 \h 514-5- بررسی سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول و فنپروپاترین روی حشره کامل شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678341 \h 514-6- بررسی سمیت تنداکسیر، پالیزین، سیرینول و فنپروپاترین روی کفشدوزک کریپتولموس با دو روش گوارشی و تماسی PAGEREF _Toc316678342 \h 53فصل 5: بحث PAGEREF _Toc316678343 \h 575-1- نتیجه گیری: PAGEREF _Toc316678344 \h 635-2- پیشنهادات: PAGEREF _Toc316678345 \h 63فصل 6: منابع PAGEREF _Toc316678346 \h 64
فهرست اشکال
TOC \h \z \c “شکل (” شکل ( ‏21) حشره ماده و پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678668 \h 9شکل ( ‏22) حشره نر و دستجات تخم PAGEREF _Toc316678669 \h 9شکل ( ‏25) سیکل زندگی شپشک آردآلود مرکبات و کفشدوزک کریپتولموس PAGEREF _Toc316678670 \h 9شکل ( ‏26) خسارت شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678671 \h 12شکل ( ‏27) کفشدوزک کریپتولموس در حال تغذیه از شپشک آردآلود مرکبات PAGEREF _Toc316678672 \h 15شکل ( ‏31) سموم گیاهی استفاده شده در این بررسی PAGEREF _Toc316678673 \h 30شکل ( ‏32) طرح آزمایش انجام شده در 4 تیمار با 6 تکرار PAGEREF _Toc316678674 \h 31شکل ( ‏41) اثر بخشی دزهای مختلف تند اکسیرروی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678675 \h 37شکل ( ‏42) اثر بخشی دزهای مختلف پالیزین روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678676 \h 37شکل ( ‏43) اثر بخشی دزهای مختلف سیرینول روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678677 \h 38شکل ( ‏44) اثر بخشی پالیزین، تنداکسیر، سیرینول و فنپروپاترین روی پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات در حالت مقایسهای PAGEREF _Toc316678678 \h 38شکل ( ‏45) اثر بخشی دزهای مختلف تنداکسیر + سینرجیست برتر روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678679 \h 43شکل ( ‏46) اثر بخشی دزهای مختلف سیرینول +سینرجیست برتر روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678680 \h 43شکل ( ‏47) اثر بخشی دزهای مختلف پالیزین + سینرجیست روی پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678681 \h 44شکل ( ‏48) اثر بخشی پالیزین، تنداکسیر، سیرینول و فنپروپاترین با افزودن سینرجیست برتر روی پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات در حالت مقایسه ای PAGEREF _Toc316678682 \h 44شکل ( ‏49) اثر بخشی دزهای مختلف تنداکسیرروی پوره سن3 PAGEREF _Toc316678683 \h 49شکل ( ‏410) اثر بخشی دزهای مختلف پالیزین روی پوره سن 3 PAGEREF _Toc316678684 \h 49شکل ( ‏411) اثر بخشی دزهای مختلف سیرینول روی پوره سن 3 PAGEREF _Toc316678685 \h 50شکل ( ‏412) اثر بخشی پالیزین، تنداکسیر، سیرینول و فنپروپاترین روی پوره سن 3 شپشک آردآلود مرکبات در حالت مقایسه ای PAGEREF _Toc316678686 \h 50
فهرست جداول
TOC \h \z \c “جدول (” جدول ( ‏31) مشخصات حشره کشهایی که در این پروژه مورد بررسی قرار گرفته است PAGEREF _Toc316678688 \h 26جدول ( ‏32) غلظت های تعیین شده برای سموم مورد استفاده برای پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678689 \h 27جدول ( ‏33) غلظت های تعیین شده برای سموم مورد استفاده همراه سینرجیست برای پوره سن 2 PAGEREF _Toc316678690 \h 28جدول ( ‏34) غلظت های تعیین شده برای سموم مورد استفاده برای پوره سن 3 PAGEREF _Toc316678691 \h 28جدول ( ‏41) تجزیه واریانس سموم مورد بررسی روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678692 \h 33جدول ( ‏42) مقایسه میانگین غلظت های سموم مورد استفاده روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678693 \h 34جدول(‏43) مقایسه میانگین درصد مرگ و میر از نظر زمان استفاده از سموم مورد بررسی (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشی) PAGEREF _Toc316678694 \h 34جدول ( ‏44) مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678695 \h 36جدول ( ‏45) LC50 و LC90 سموم در اثر بخشی بر پوره سن 2 بر واحد ppm PAGEREF _Toc316678696 \h 37جدول ( ‏46) تجزیه واریانس سموم مورد بررسی با افزودن سینرجیست برتر روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678697 \h 39جدول ( ‏47) مقایسه میانگین غلظت های سموم مورد استفاده با افزودن سینرجیست برتر روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678698 \h 40جدول ( ‏48) مقایسه میانگین درصد مرگ ومیر از نظر زمان استفاده از سموم مورد بررسی با افزودن سینرجیست برتر(24،48،72،96ساعت پس از سمپاشی) PAGEREF _Toc316678699 \h 40جدول ( ‏49) مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678700 \h 42جدول ( ‏410) LC50 و LC90 سموم + سینرجیست برتر در اثر بخشی بر پوره سن 2 بر واحد ppm PAGEREF _Toc316678701 \h 43جدول ( ‏411) تجزیه واریانس سموم مورد بررسی روی صفت درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678702 \h 46جدول ( ‏412) مقایسه میانگین غلظت های سموم مورد استفاده روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678703 \h 46جدول (‏413) مقایسه میانگین درصد مرگ و میر از نظر زمان استفاده از سموم مورد بررسی (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشی) PAGEREF _Toc316678704 \h 47جدول ( ‏414) مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678705 \h 48جدول ( ‏415) LC50 و LC90 سموم در اثر بخشی بر پوره سن 3 بر واحد ppm PAGEREF _Toc316678706 \h 49جدول ( ‏416) تجزیه واریانس سم مورد بررسی روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678707 \h 51جدول ( ‏417) مقایسه میانگین غلظت های سم مورد استفاده روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678708 \h 52جدول (‏418) مقایسه میانگین درصد مرگ و میر از نظر زمان استفاده از سم مورد بررسی (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشی) PAGEREF _Toc316678709 \h 52جدول (‏419) مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678710 \h 53جدول (‏420) تجزیه واریانس سم مورد بررسی روی درصد مرگ و میر PAGEREF _Toc316678711 \h 54جدول (‏421) مقایسه میانگین غلظت های سم مورد استفاده روی درصد مرگ ومیر PAGEREF _Toc316678712 \h 55جدول (‏422) مقایسه میانگین درصد مرگ و میر از نظر زمان استفاده از سم مورد بررسی (24،48،72،96ساعت پس از سمپاشی) PAGEREF _Toc316678713 \h 55جدول ( ‏423) مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت سم در زمان تلفات PAGEREF _Toc316678714 \h 56
مقدمه
کلیات و اهدافمرکبات از گیاهانی است که از دیرباز در ایران مورد کشت و پرورش قرار گرفته است. کشت اقتصادی مرکبات در ایران از سیصد سال پیش در شمال کشور آغاز گردیده و سپس به جنوب کشور نیز گسترش یافته است (مافی، 1376). امروزه مرکبات به دلیل نقشی که در سلامت انسان دارد، در بیش از 113 کشور جهان تولید می شود. مرکبات در ایران با سطح زیر کشت 218،422 هکتار و تولید سالانه حدود 3،769،996 تن در جهان مقام ششم را داراست (کوفمان، 1996).
بر اساس آمارهای موجود در سال 1376 استان مازندران با 2/38% سطح بارور باغ های مرکبات مقام اول و سه استان فارس، کرمان و هرمزگان به ترتیب مقام های دوم تا چهارم را به خود اختصاص داده اند www.Entomology.Wise.edu)).
در بین آفات مرکبات شپشک آردآلود مرکباتPlanococcus citri Risso (Hom:Coccidae) یکی از آفات غیر بومی ایران می باشد که در دهه 1320 شمسی وارد ایران گردید. کریوخین اولین کسی بود که از شپشک آرد آلود مرکبات در ایران نام برده (کریوخین،1946). کریوخین معتقد است که این آفات در سالهای 1295 الی 1297 از اروپا به وسیله گیاهان زینتی به ایران منتقل شده و سالهای متمادی در گلخانه های بزرگ باقی مانده و سپس به وسیله درختان زینتی به باغات منتقل شده و چون شرایط طبیعی استان های گیلان و مازندران برای رشد و نمو آفات مناسب بوده، به سرعت تکثیر یافته است.
این آفت به جز مرکبات گیاهان دیگری مانند چای، شمشاد، ازگیل ژاپنی، خرزهره، برگ بو و خرمندی را نیز آلوده می‌کند. شپشک آردآلود مرکبات در دهه (1380-1370) در شمال کشور حالت طغیانی پیدا کرده و خسارت شدیدی را به باغ های مرکبات وارد کرده است. این آفت به برگ، میوه و شاخه های جوان مرکبات بدون هیچ رجحانی حمله کرده و سطح آنها را می‌پوشاند. بر اثر فعالیت این حشره روی درختان و ترشح زیاد عسلک، قارچ فوماژین تکثیر یافته و علاوه بر افزایش ضعف درخت در اثر کاهش فتوسنتز، بازار پسندی میوه‌های باقی مانده را نیز به شدت کاهش می‌دهد(کالتاجیرون، 1989). بنابراین با توجه به اهمیت شپشک آردآلود مرکبات مطالعه در خصوص کنترل آفت ضروری می باشد.
کاربرد سموم شیمیایی موجب بروز مقاومت در آفات و کاهش جمعیت عوامل کنترل کننده طبیعی آنها در مزارع و باغات ها خواهد شد. مطالعه کفشدوزکها (Coccinellidae)، به دلیل نقش مؤثری که در کنترل بیولوژیکی و مبارزه تلفیقی با آفات دارند، از اهمیت زیادی برخوردار است ( هودک، 1967). اکثریت گونه های این خانواده حشره خوار هستند گونه های شکارگر این خانواده اغلب شکارگر شته ها، شپشک ها،کنه ها و سفیدبالک ها هستند (میدکاد، 2000). به همین دلیل کفشدوزک های شکارگر بیش از سایر حشرات شکارگر در کنترل بیولوژیک مورد استفاده قرار گرفته اند.
کفشدوزک کریپت یکی از گونههای خانواده Coccinellidae میباشد که یکی از موارد مهم در برنامه مدیریت کنترل شپشک آردآلود مرکبات میباشد که بر اساس تحقیقات گوردون تمام مراحل زیستی کفشدوزک کریپتولموس در باغ هایی که به شپشک مرکبات آلوده می‌باشند، به فراوانی دیده می‌شوند (گوردون،1985). لذا مطالعه حاضر با اهداف عمومی زیر انجام گرفته است:
عدم استفاده از حشره کشهای شیمیایی سنتتیک به منظور کاهش آلودگی های زیست محیطی ، حفظ دشمنان طبیعی ، جلوگیری از بروز پدیده مقاومت در آفات و کاهش میزان سمیت در پستانداران.
بررسی امکان کنترل شپشک آردآلود مرکبات با استفاده از سموم گیاهی کمخطر و حفاظت از دشمنان طبیعی و کفشدوزک muls Cryptolaemus montrouzieri.
بررسی منابعشپشک‌های آردآلودآلود مرکباتشپشک‌ آردآلود مرکبات از خانواده Pseudococcidaeمیباشد. افراد این خانواده به صورت گسترده ای در جهان انتشار دارند. دامنه میزبانی آنها بسیار گسترده و طیف وسیعی از درختان جنگلی، درختان میوه، نباتات زراعی و غیر زراعی و گیاهان زینتی را در بر می گیرند. نام عمومی شپشک های آردآلود مربوط به ترشحات مومی است که معمولا بدن آنها را می‌پوشاند. این ترشحات مومی بوسیله انواع مختلف منافذ و مجاری که سطح بدن را پوشانده‌اند تولید و ترشح می شوند. حشرات ماده در حین تخم ریزی معمولا کیسه تخمی متشکل از رشته‌های مومی پنبه ای شکل تولید و ترشح می‌کنند. شپشک‌های آردآلود پس از شپشکهای خانواده Diaspididae بزرگترین خانواده شپشک‌های نباتی را تشکیل می‌دهند و بین 200 تا 3000 گونه شناخته شده دارند (گوردون 1985).
مناطق انتشار و موقعیت جغرافیایی شپشک آردآلود مرکبات در جهان و ایرانکشورهایی که شپشک آردآلود مرکبات به عنوان آفت مهم مطرح می باشد عبارتست از: آمریکا ( ایالات کالیفرنیا و فلوریدا )، برزیل، کلمبیا، مکزیک، هندوستان، پاکستان، بنگلادش، الجزایر، مصر، فرانسه، یونان، مجارستان، عراق، سوریه، آفریقای جنوبی، ترکیه، غنا، آنگولا و استرالیا. شپشک آردآلود مرکبات در تمام مناطق مرکبات خیز ایران شامل: فارس، خوزستان، از مازندران، گیلان، بندرعباس و گلخانه های پرورش گیاهان زینتی حضور فعال دارد ( نوها و همکاران2010).
بودن هرمردر سال 1951 مطالعات مفصلی روی شپشک آردآلود مرکبات انجام داده و اظهار می‌دارد که قدرت باروری P. citri به چند عامل بستگی دارد:
درجه حرارت و رطوبت نسبی محیط:
درجه حرارت و رطوبت نسبی محیط از جمله عوامل مهم در قدرت باروری P. citri می باشد. نتایج این محقق نشان داد که درجه حرارت به عنوان یک عامل فیزیکی مهم برای رشد، تولید مثل و بقای P. citri باید در نظر گرفت و این پارامتر ها را تحت تاثیر قرار میدهد.
با داشتن اطلاعاتی مربوط به این عوامل می توان بهترین زمان مبارزه با آفات را تعیین کرد. بررسی های انجام گرفته نشان داده که در درجه حرارت پایین (10-5) باروری حشره ماده کم و در درجه حرارت بالا(30-25) قدرت باروری افزایش می یابد. نتایج این بررسی ها نشان داد که بالاترین میزان تخم گذاری (3/373 تخم به ازای هر ماده) و کوتاه ترین طول عمر حشره بالغ (4/8 روز) در 30 درجه سانتیگراد می باشد.
بودنهرمر، معتقد است که همه مراحل P. citri نورگرایی منفی (negative photothropism) از خود نشان می‌دهند بجز جنس ماده تخم گذار که به هیچ یک از محرک های خارجی حساس نیست. بنابراین نورگرایی منفی در نور قوی کاملا واضح است. ولی تاثیر آن در نور پراکنده کم است. نورگرای منفی در P. citri از عوامل اصلی تنظیم فعالیت روزانه می‌باشد. بدین صورت که پوره های ماده های جوان در صبح خیلی زود و یا غروب به طور فعال روی میوه ها و برگ ها دیده می شوند و به محض روشن شدن هوا ناپدید شده و خود را به فضای بین دو میوه متصل به هم، در شکاف ها، زیر برگ ها و غیره پنهان می کنند. آنها این پناهگاه ها را در تاریکی ترک می کنند و دوباره وقتی در معرض نور قرار می‌گیرند از هر فرصتی برای پنهان کردن خودشان در بین شکاف ها استفاده می‌کنند.
فصول:
قدرت باروری حشرات ماده در فصول مختلف سال فرق می‌کند به عنوان مثال متوسط تعداد تخم گذاشته شده توسط حشره ماده در فصل تابستان 400 عدد، در پاییز 123 عدد و در فصل زمستان 65 عدد می‌باشد.
گیاه میزبان:
کیفیت گیاه میزبان، تاثیر قابل ملاحظه ای روی میزان باروری حشره ماده دارد. مثلا روی جوانه بزرگ غیر خشبی (نرم) سیب زمینی متوسط تعداد تخم برای هر ماده در یک دسته 25 تایی 171 عدد ولی در روی جوانه های خشبی و پیر، متوسط تخم برای هر ماده در یک دسته 15 تایی 67 عدد می‌باشد.
بر اساس تحقیقات انجام شده این طور بیان شده که اختلاف قابل توجهی در مدت نشو و نمای شپشک آردآلود مرکبات روی غذای مناسب مثل جوانه تازه سیب زمینی، میوه های رسیده مرکبات و انگور وجود ندارد. ولی مدت نشو و نما روی میوه های نارس مرکبات، جوانه های خشبی سیب زمینی و شاخ و برگ مو برای یک هفته به تعویق می‌افتد.
میزبان های شپشک آردآلود مرکبات آفتی پلی فاژ است و از تعداد زیادی گیاهان زراعی، باغی و زینتی تغذیه می کند.
از میزبان های حقیقی مهم آفت به مرکبات، انار، مو، زیتون،انجیر، توت سفید، خربزه، هندوانه و موز می‌توان اشاره کرد.
از میزبان های دیگر این آفات، گیاهان زینتی مانند گل ابریشم، حسن یوسف، کروتون، دیفن باخیا، کاکتوس، بگونیا، گلآفتاب گردان، گرامینه، خرزهره، ارکیده، چتریان، پیچک، داوودی، گل آویز، سرخس و کلم هستند. درخت زینتی گل ابریشم حساسایت شدیدی نسبت به شپشک آردآلود مرکبات دارند و در صورت تراکم آفت موجب ریزش برگ های آن می‌گردد )آلبرتین و همکاران، 2004).
کلیاتی از مورفولوژی و بیولوژی شپشک آردآلود مرکبات(P. citri)حشره ماده بالغ : بدن حشره ماده بالغ بیضی شکل است. اطراف بدن 18 جفت زائده که به طرف انتهای بدن بلندتر می شوند، وجود دارد. بدن حشره ماده پوشیده از موم است. (مافی، 1376).
مراحل پورگی:
در سیکل زندگی این شپشک سه مرحله پورگی مشاهده می شود.
پوره سن 1 :
پوره ها پس از خروج از تخم حدود 24 الی 48 ساعت به صورت مجتمع اطراف کیسه تخم باقی می مانند و بعد از آن برای پیدا کردن مکان مناسب متفرق می شوند. اکثر پوره های متحرک در امتداد گلبرگ های اصلی مستقر می شوند و بعد از مدتی تغذیه پوست اندازی می کنند.
پوره سن یک فاقد هر گونه ترشحات مومی است. زیرا غدد ترشح کننده موم آنها فعال نیست و از نظر کنترل شیمیایی بسیار مهم است زیرا وجود ترشحات مومی در سنین بالاتر موجب عدم تماس مواد شیمیایی به حشره می گردد و از میزان تاثیر سم کاسته می شود.
پوره سن2 :
از نظر ظاهری شبیه پوره سن یک، رنگ بدن تیره تر از پوره سن یک، غدد ترشح کننده موم در پوره سن 2 فعال شده و سطح بدن را لایه ای نازک از ترشحات مومی سفید میپوشاند. رشته های انتهایی بدن تشکیل شده ولی رشته های اطرف بدن هنوز تشکیل نشده است.
پوره سن 2 از نظر رفتاری همانند پوره سن یک در نقاط سایه دار و اطراف بدن حشره ماده به صورت سنگفرشی مستقر می‌شوند و از شیره نباتی تغذیه می‌کنند.
در پایان این مرحله آن عده از پوره هایی که به حشره ماده تبدیل می شوند شروع به پوست اندازی کرده و به پوره سن سه تبدیل می شوند. ولی آن عده که به حشره نر تبدیل می شوند شروع به ترشحات رشته ای سفید کرده و طی مراحل مختلف به حشره نر تبدیل می شوند.
پوره سن 3 :
-20955118618029565601186180ظاهرا شبیه به حشرات ماده بالغ می باشند ولی از نظر اندازه کوچکتر، غدد مترشحه رشته های مومی در پوره سن سه کاملا رشد کرده و سطح بدن را پودر سفید رنگی می پوشاند. رشته های انتهایی بدن کاملا رشد کرده و لی رشته های اطراف بدن کامل نشده است (مافی، 1376).
-1555752341880شکل ( STYLEREF 1 \s ‏2 SEQ شکل_( \* ARABIC \s 1 1) حشره نر و دستجات تخم شپشک آردآلود مرکبات www.bugsforbugs.com.au
00شکل ( STYLEREF 1 \s ‏2 SEQ شکل_( \* ARABIC \s 1 1) حشره نر و دستجات تخم شپشک آردآلود مرکبات www.bugsforbugs.com.au
29565602341880شکل ( STYLEREF 1 \s ‏2 SEQ شکل_( \* ARABIC \s 1 2) حشره ماده و پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات www.bugsforbugs.com.au00شکل ( STYLEREF 1 \s ‏2 SEQ شکل_( \* ARABIC \s 1 2) حشره ماده و پوره سن 2 شپشک آردآلود مرکبات www.bugsforbugs.com.au

شکل ( STYLEREF 1 \s ‏2 SEQ شکل_( \* ARABIC \s 1 3) سیکل زندگی شپشک آردآلود مرکبات و کفشدوزک کریپتولموس HTTP://Mrec.ifas.ufl.eduزمستان گذرانی شپشک آردآلود مرکبات زمستان گذرانی شپشک آردآلود مرکبات تحت شرایط آب و هوایی شمال کشور، بر روی گونه های مختلف مرکبات و گیاهان زینتی به صورت پوره سن 2 و 3 ، حشره بالغ و دسته تخم می باشد. تعداد تخمهایی که توسط افراد ماده بالغ زمستانگذران گذاشته می شود نسبت به افراد زمستان گذرانی که به صورت پوره سن 2 و 3 هستند و بعد از چندین روز تغذیه در اوایل فصل شروع به تخم گذاری می کنند کمتر است .
افراد زمستان گذران در لابه لا برگ های چسبیده به هم، روی میوه های مانده از سال قبل، در شکاف تنه و زیر پوستک های برآمده تنه درختان مرکبات زمستان را سپری می کنند http://cals.arizona.edu)).
بودن هرمر (1951) معتقد است که افراد زمستان گذران دوره سرما را روی ریشه گیاهان گرامینه سپری می کنند.
از آنجایکه افراد مذکور یک دوره سرمای شدید را پشت سر گذاشتند از نظر جثه کوچکتر و نیز میزان تخم گذاشته شده نسبت به افراد سالهای بعدی کمتر است.
ماده های بالغ در فصل بهار، با افزایش درجه حرارت از محل های زمستان گذران خارج شده و روی تنه اصلی درختان مستقر شده و شروع به تشکیل کیسه تخم می کنند. پوره های زمستان گذران با افزایش درجه حرارت خود را به بخش های هوایی مرکبات رسانده و با کمی تغذیه شروع به تشکیل کیسه تخم و تخم گذاری می کنند.
آویدو(1969) معتقد است که در طول فصل بارندگی تعداد زیادی از شپشک ها به وسیله باد و باران از روی شاخ و برگ های درختان مرکبات شسته شده و روی خاک می افتند سپس خود را به ریشه گیاهانی مانند برموداگراس، جانسون گراس و غیره رسانده و فصل زمستان را روی آنها سپری می‌کنند.
نحوه خسارت آفات روی مرکبات حشرات کامل و پوره های شپشک آردآلود مرکبات با فرو بردن استایلت های بلند در نسج برگ، میوه و ساقه از شیره نباتی تغذیه می کنند. علائم خسارت روی برگ ها به صورت لکه های زرد رنگ می باشد. همچنان که حشره از شیره نباتی تغذیه می کند شروع به ترشح عسلک می نماید و تمامی سرشاخه های گیاه آغشته به عسلک می گردد و قارچ فوماژین سریعا” روی آنها رشد کرده و تمام سرشاخه ها به وسیله این قارچ پوشیده می شود و سرانجام منجر به ریزش سریع برگ ها می گردد (رانج و همکاران،2009).
به طور کلی در باغاتی که عملیات مبارزه شیمیایی با این آفت صورت نمی‌گیرد در اوایل تابستان، این آفت طغیان میکند، سبب ریزش برگها میگردد و با افزایش جمعیت آفت ریزش شدید میوه در اواخر تیر ماه را به دنبال خواهد داشت. حالت شاخه های بدون برگ منتهی به میوه خشک مشاهده خواهد شد . همزمان با رشد میوه جمعیت آفت نیز افزایش می‌یابد و در ماه های مرداد و شهریور تراکم بالای آفت را روی هر میوه خواهیم داشت. به علت تراکم بالای آفت، عسلک ترشح شده توسط آنها به صورت قندیل هایی از میوه آویزان می‌‌شود ) صبوری و همکاران،2003).
میوههایی که توسط ترشحات پودری پوشیده شده به صورت کاملا” سفید در میآید. در این حالت اگر با نزولات جوی مواجه شود ترشحات پودری از روی میوه شسته شده و نقاطی که محل استقرار آفت به صورت زگیل های نارنجی مایل به قرمز نمایان میگردد و حالت زودرسی به میوه دست میدهد. میوههای آلوده کاملا توسط ترشحات پودری، پوستهای، پورگی و قارچ فوماژین پوشیده شده، چنانچه میوه های آلوده به وسیله آب گرم کاملا” شست و شو شود دارای پوست ضخیم بوده و از نظر کیفیت و بازار پسندی چندان مطلوب نیستند.
--------------------------------------------------- نکته مهم : هنگام انتقال متون از فایل ورد به داخل سایت بعضی از فرمول ها و اشکال (تصاویر) درج نمی شود یا به هم ریخته می شود یا به صورت کد نمایش داده می شود ولی در سایت می توانید فایل اصلی را با فرمت ورد به صورت کاملا خوانا خریداری کنید: سایت مرجع پایان نامه ها (خرید و دانلود با امکان دانلود رایگان نمونه ها) : elmyar.net --------------------------------------------------- این آفت معمولا شرایط مرطوب را ترجیح می دهد. خسارت عمدتا در باغ های قدیمی و در خاک های سنگین و در منطقه سایه می باشد که باعث کاهش انر‍‍‍‍‍‍‍ژی درخت و از دست دادن ظرفیت فتوسنتز می‌شود ( آلبرتین و همکاران، 2004).
هجوم شدید آفت منجر به ریزش 80% برگ و 100% میوه می شود. خسارت شدید در تابستان دیده می‌شود. در صورت حضور شپشک در بهار، باید کنترل انجام گیرد و بهترین کارایی کنترل به وسیله حشرهکش در هنگام ظهور سن اول شپشک می باشد http://cals.arizona.edu)). شپشک آردآلود مرکبات علاوه بر خسارت های اخیر ناقل بیماری‌های ویروسی متعدد نیز می‌باشد ( رمزی، 2009).

شکل ( STYLEREF 1 \s ‏2 SEQ شکل_( \* ARABIC \s 1 4) خسارت شپشک آردآلود مرکبات www.bugsforbugs.com.auروشهای کنترل شپشک آردآلود مرکباتبا توجه به توانایی بسیار بالای شپشک آردآلود مرکبات در گسترش و ایجاد خسارت روی گیاهان میزبان از روشهای کنترلی مختلف جهت مبارزه و کاهش خسارت آفت استفاده شده است. فلت در سال (2006) استفاده از پرتوافکنی جهت کنترل شپشک را به عنوان روشی مناسب معرفی کرد. این محقق طی آزمایشاتی از یک سری غلظت بین 60 تا 150 ( واحد پرتودهی) روی مراحل مختلف پورگی، بالغ و بالغ تخم گذار جهت تعیین مقاوم ترین مرحله آفت استفاده شده است بر اساس یافته های این محقق حشره بالغ تخم گذار مقاوم ترین مرحله رشدی آفت می باشد. استفاده از تله فرمونی از جمله روش امنی می باشد که جهت کنترل شپشک آردآلود مرکبات استفاده شد (هس و همکاران،1976; مکلاگلین، 2008) .
سموم حشره کش و دشمنان طبیعی از ابزارهای مهم مدیریتی این آفت است ( ار،2009). همچنین کنترل فیزیکی مانند پاک کردن حشره از سطح آلوده و هرس شاخه های آلوده از معمولترین روش کنترل این آفت محسوب می شود.
کنترل بیولوژیکی از عوامل بیماری زای P. citri قارچ Entomophthora fumosa است. این قارچ در نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری، زمانی که میزان بارندگی تابستانه زیاد است و درصد رطوبت بالاست طغیان P. citri را کنترل می کند.
شکارگرهای زیادی مخصوصا Coccinellidae و همچنین Chrysopidae به P. citri حمله می کنند. اگرچه این حشرات شکارگر مناسبی برای شپشک آردآلود مرکبات می باشد اما آنها اغلب تعداد میزبان را در حدی که دیگر خسارت اقتصادی وجود نداشته باشد کاهش نمی‌دهند.

پاسخ دهید